Buntownicze jazzowe podziemie w łódzkim Hollywood

Choć Wytwórnia Filmów Fabularnych, czyli nasza lokalna fabryka snów, nie istnieje już na mapie Łodzi od 22 lat, wciąż rezonuje ona w pamięci łodzian jako miejsce niezwykłe. To właśnie tam wyprodukowano pierwszy powojenny polski film fabularny – „Zakazane piosenki” (1947) Leonarda Buczkowskiego, a także jego „Przygodę na Mariensztacie”(1953), która stała się pierwszym filmem barwnym w historii polskiej kinematografii. Łąkowa 29 posłużyła także jako laboratorium i atelier przy realizacji „Był jazz” (1981) Feliksa Falka. Film ten jest jednym z obrazów, które złożyły hołd podziemnym zespołom jazzowym, grającym zakazaną w ówczesnej Polsce amerykańską „czarną muzykę”.

Akcja „Był jazz” toczy się w pierwszej połowie lat 50. – latach bardzo trudnych dla odżywającego po wojnie jazzu. Stalinowska doktryna nakazywała potępiać ten rodzaj muzyki, dlatego że uznano go za imperialistyczne zagrożenie nadchodzące z zachodniego świata. Każda próba prezentacji jazzu kończyła się natychmiastowym przerwaniem koncertu, co ukazuje jedna z pierwszych scen filmu. „Był jazz” Falka oficjalnie stał się filmem dość luźno traktującym o istniejącym ówcześnie zespole Melomani, tworzonym głównie przez studentów Łódzkiej Szkoły Filmowej – Jerzego Matuszkiewicza, Andrzeja Wojciechowskiego czy Witolda Sobocińskiego. Muzycy uczestniczyli przy produkcji obrazu Feliksa Falka jako konsultanci, a Sobociński stanął za kamerą, pełniąc funkcję operatora.

Po blisko 40 latach „Był jazz” wraca na łódzkie ekrany. Powrót ten jest o tyle szczególny, że projekcja odbędzie się w dawnej siedzibie Wytwórni Filmów Fabularnych, a aktualnie w sala kinowa DoubleTree by Hilton Łódź (dawne Kino Wytwórnia) przy ulicy Łąkowej 29. Seans odbędzie się z okazji Święta Łodzi Filmowej obchodzącej w tym roku 75-lecie.

 

Patryk Drzewiecki

 

***
Święto Łodzi Filmowej. 75 lat historii kina jest realizowane dzięki dofinansowaniu z budżetu Miasta Łodzi oraz środkom Narodowego Centrum Kultury w ramach programu „Kultura – Interwencje 2020”.

Partnerami wydarzenia są: Szkoła Filmowa w Łodzi, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny, DoubleTree by Hilton Łódź, Klub Wytwórnia, EC1 Łódź – Miasto Kultury w Łodzi, Łódź Film Commission, Wytwórnia Filmów Oświatowych, Uniwersytet Łódzki, Lava Films, Wieluński Dom Kultury, Miejskie Centrum Kultury w Bełchatowie, Festiwal Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja